• Iste'molchilar huquqlari •
O'zbekistonda iste'molchilar huquqlari: qaytarish, kafolat, shikoyatlar
Tovarni qaytarish va almashtirish, sifatsiz tovar va xizmatlar, internet orqali xaridlar, kafolat muddati va qayerga shikoyat qilish.
Bo'lim savollari
- Iste'molchilar huquqlariDo'konga tovarni qanday qaytarish mumkinMaqbul sifatli nooziq-ovqat tovarini xarid qilingan kundan boshlab o'n kun ichida sotuvchida xuddi shunday tovarga almashtirish, mos tovar bo'lmasa — qaytarib, pulini olish mumkin. Buning uchun tovardan foydalanilmagan, u shikastlanmagan, qadog'i va iste'mol xususiyatlari saqlangan bo'lishi hamda aynan shu sotuvchidan sotib olingani tasdiqlanishi kerak. Almashtirilmaydigan tovarlar ro'yxatini Hukumat tasdiqlaydi. Tovar nuqsonli bo'lsa, kengroq huquqlar amal qiladi: almashtirish, ta'mirlash, narxni kamaytirish yoki pulni qaytarish.
- Iste'molchilar huquqlariInternet orqali sotib olingan tovarni qanday qaytarish mumkinOnlayn sotib olingan tovar namuna yoki tavsifga mos kelmasa, uni almashtirish yoki pulni qaytarishni talab qilishga haqlisiz, qaytarish bilan bog'liq barcha xarajatlarni esa sotuvchi to'laydi. Tovarni ko'zdan kechirish va tekshirish uchun qadog'ini ochish shartnomani bekor qilish huquqidan mahrum etmaydi. Nuqsonli tovarni sotuvchi 7 kunda (sifat tekshirilsa — 20 kunda) almashtirishi, shunday tovar bo'lmasa — bir oy ichida shartnomani bekor qilib, zararni qoplashi shart. Shartnoma bekor qilingach pul shartnomadagi muddatda qaytarilmasa, sotuvchi har bir kechiktirilgan kun uchun summaning 1 foizi miqdorida penya to'laydi.
- Iste'molchilar huquqlariSifatsiz tovar sotib oldingizmi: almashtirish, ta'mirlash yoki pulni qaytarishTovarda sotuvchi ogohlantirmagan nuqson aniqlansa, talabni o'zingiz tanlaysiz: xuddi shunday yoki boshqa tovarga almashtirish, bepul ta'mirlash, narxni kamaytirish yoki pulni qaytarib, zararni qoplagan holda shartnomani bekor qilish. Sotuvchi tovarni 7 kun ichida, sifatni qo'shimcha tekshirganda esa 20 kun ichida almashtirishi shart; nuqsonni sotuvchi 20 kunda, ishlab chiqaruvchi 10 kunda bartaraf etishi kerak. Kechiktirilgan har bir kun uchun tovar narxining 1 foizi miqdorida neustoyka to'lanadi. Almashtirish yoki ta'mirlash talabi bajarilmasa, narxni kamaytirish yoki pulni qaytarishni talab qilish mumkin.
- Iste'molchilar huquqlariDo'kon yoki sotuvchi ustidan qayerga shikoyat qilish mumkinSotuvchiga yozma talabnomadan boshlang: nuqsonli tovar bo'yicha talablarni qonun aynan unga qaratadi. Sotuvchi rad etsa yoki javob bermasa, iste'molchilar huquqlarini himoya qilish bo'yicha vakolatli organga shikoyat qiling — u sotuvchini tekshirish, buzilishlarni bartaraf etish haqida ko'rsatma berish va nizoni sudgacha hal qilishga ko'maklashish huquqiga ega. Shikoyat 15 kun ichida, tekshiruv kerak bo'lsa — bir oygacha ko'rib chiqiladi. Darhol yoki parallel ravishda o'z yashash joyingizdagi sudga murojaat qilish mumkin: iste'molchilar o'z huquqlari buzilishi bilan bog'liq da'volar bo'yicha davlat bojidan ozod.
- Iste'molchilar huquqlariKafolat muddati: xaridor huquqlariUzoq muddat foydalaniladigan tovarlarga ishlab chiqaruvchi kafolat muddati belgilashi shart; u tovar sotilgan kundan, bu kunni aniqlab bo'lmasa — ishlab chiqarilgan kundan hisoblanadi. Nuqson kafolat muddatida aniqlansa, almashtirish, bepul ta'mirlash, narxni kamaytirish yoki pulni qaytarishni talab qilishga haqlisiz, sotuvchi esa nuqsonga siz, uchinchi shaxslar yoki yengib bo'lmaydigan kuch sabab bo'lganini isbotlamaguncha javobgar bo'ladi. Ta'mir vaqtida kafolat uzaytiriladi, tovar almashtirilganda esa yangidan boshlanadi. Kafolat tugagach, ishlab chiqaruvchining aybi bilan yuzaga kelgan jiddiy nuqsonlar bo'yicha unga xizmat muddati, u belgilanmagan bo'lsa — o'n yil davomida talab qo'yish mumkin.
- Iste'molchilar huquqlariSifatsiz xizmat ko'rsatildi: pulni qanday qaytarish mumkinIjrochi ishni bajarish yoki xizmat ko'rsatishni qoidalar yoki shartnomada belgilangan muddatda, hajmda va sifatda amalga oshirishi shart. Jiddiy nuqsonlar bo'lsa, o'z xohishingizga ko'ra nuqsonlarni bepul bartaraf etish, narxni kamaytirish, ishni qayta bajarish yoki ko'rilgan zararni to'liq qoplab shartnomani bekor qilishni talab qilishga haqlisiz. Shartnomada qisqaroq muddat belgilanmagan bo'lsa, ijrochi nuqsonlarni 20 kun ichida bartaraf etadi, bartaraf etish, ishni boshlash yoki tugatish kechiktirilsa, har bir kun uchun ish qiymatining 1 foizi miqdorida neustoyka to'laydi. Ijrochi o'z vaqtida kirishmasa yoki muddatda ulgurmasligi ayon bo'lsa, shartnomadan voz kechib, zararni talab qilish mumkin.
Bu qonun sizning vaziyatingizga qanday taalluqli ekaniga ishonchingiz komil emasmi?
Vaziyatingizni Traffic Law AI'ga yozing: u uni O'zbekiston qonunlari bo'yicha tahlil qiladi, normalarni ko'rsatadi va keyingi qadamni aytadi.
AI yuristdan so'rash
Ilovani ochish
Traffic Law AI telefoningizda
O'sha AI yurist Traffic Law Chat ilovasida: yo'lda, YTHdan keyin yoki shartnoma imzolashdan oldin javob doim yoningizda.
App Store va Google Play'da ilova Traffic Law Chat deb nomlanadi.
