Qisqacha
Xavfsizlik kamaridan foydalanish qoidalariga rioya etmaganlik uchun MJtKning 125-moddasi ma'muriy ogohlantirish yoki 0,5 BHM (220 000 so'm) jarima nazarda tutadi. Haydovchi javob beradi — o'zi kamar taqmaganda ham, kamar taqmagan yo'lovchilarni tashiganda ham. Qoidalar haydovchi va old o'rindiqdagi yo'lovchini kamar taqishga majbur qiladi, haydovchi esa yo'lovchilarni kamar haqida ogohlantirishi shart. Bu qoidabuzarlikni kamera qayd etishi mumkin, buning uchun jarima bali hisoblanmaydi.
- Jazo
- Ogohlantirish yoki 0,5 BHM
- Kim javob beradi
- Haydovchi, shu jumladan yo'lovchilar uchun ham
- Jarima ballari
- Hisoblanmaydi
- Kamera qayd etadimi
- Ha, MJtKning 17¹-moddasida nazarda tutilgan
Bu aynan sizga qanday taalluqli ekaniga ishonchingiz komil emasmi?
Qonunda nima deyilgan
MJtK 125-moddasining birinchi qismi haydovchilarning transport vositalarini boshqarish va yo'lovchi tashishda xavfsizlik kamaridan foydalanish qoidalariga, shuningdek mototsikl va moped haydovchilarining motoshlemdan foydalanish qoidalariga rioya etmaganligi uchun javobgarlik belgilaydi. Jazo — ma'muriy ogohlantirish yoki 0,5 BHM (220 000 so'm) jarima.
Ifodaga e'tibor bering: qoidabuzarlik subyekti — haydovchi. Shuning uchun yo'lovchi kamar taqmagan bo'lsa, mashinani boshqargan va uni tashigan shaxs javobgarlikka tortiladi.
Bu qoidabuzarlik maxsus avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish vositalari orqali qayd etiladiganlar ro'yxatiga kiradi (MJtKning 17¹-moddasi). Buning uchun jarima ballari hisoblanmaydi: 125-moddaning birinchi qismi MJtK 34¹-moddasi ro'yxatida yo'q.
YHQ bo'yicha kim kamar taqishi shart
- Haydovchi va old o'rindiqdagi yo'lovchi — agar konstruksiyada kamar nazarda tutilgan bo'lsa, harakatni boshlashdan oldin (YHQning 9-bandi).
- Yo'lovchilar — kamar konstruksiyada nazarda tutilgan bo'lsa, YHQning 9-bandiga muvofiq (YHQning 23-bandi).
- Mototsikl, elektromototsikl, moped va skuter haydovchisi va yo'lovchilari — qadab olingan motoshlemda.
- Haydovchi harakatni boshlashdan oldin yo'lovchilarni kamar taqish zarurligi haqida ogohlantirishi shart (YHQ 11-bandining «d» kichik bandi), unga kamar taqmagan holda boshqarish taqiqlanadi (YHQning 12-bandi).
Orqa o'rindiqda ham kamar taqish — oqilona xavfsizlik chorasi: YHQni tasdiqlagan qarorda Ichki ishlar vazirligiga orqa o'rindiqdagi yo'lovchilarning kamar taqishini, 7 yoshgacha bolalarni maxsus bolalar o'rindig'ida, 7 yoshdan 12 yoshgacha bolalarni esa maxsus ushlab turuvchi moslamali kamar bilan tashishni targ'ib qilish topshirilgan.
Kimlar kamar taqmasligi mumkin
- avtomobilning orqa o'rindig'idagi 12 yoshgacha bolalar (YHQning 159-bandini hisobga olgan holda);
- o'quv avtomobilini o'quvchi boshqarayotganda instruktor;
- homilador ayollar va salomatligi kamar taqishga imkon bermaydigan bemorlar — Sog'liqni saqlash vazirligi ro'yxati bo'yicha va tibbiy ma'lumotnoma bo'lganda;
- xizmat vazifasini bajarayotgan xodimga biriktirilgan, maxsus rangli sxema va yaltiroq mayoqchalar bilan jihozlangan transport vositalarining haydovchi va yo'lovchilari.
Bolalarni maxsus ushlab turuvchi qurilma o'rnatilmagan avtomobilning old o'rindig'ida, 12 yoshga to'lmagan bolalarni esa mototsikl, moped va skuterning orqa o'rindig'ida tashish taqiqlanadi (YHQning 159-bandi).
Bu kimlarga tegishli
- Konstruksiyasida kamar nazarda tutilgan yengil va yuk avtomobillari, taksi va avtobus haydovchilari.
- Old o'rindiqda yo'lovchi tashiydigan haydovchilar.
- Mototsiklchilar, moped va skuter haydovchilari.
Traffic Law yuristi bahosi
Rasmiy qonun matnlari asosida Traffic Law tayyorlagan amaliy tahlil.
Summa kichik, qonun ogohlantirishga ham yo'l qo'yadi. Lekin javobgarlik haydovchida, shuning uchun kamar taqmagan yo'lovchi o'zi to'laydi, deb hisoblamang. Safar oldidan yo'lovchilardan kamar taqishni talab qilish odati YHQ 11-bandining «d» kichik bandini bajarish va ortiqcha jarimalardan himoya hamdir.
Taksichilar va ko'p odam tashiydiganlar uchun xavf yuqoriroq: kameralar bu qoidabuzarlikni qayd etadi va qaror mashina mulkdoriga keladi. Agar o'sha paytda mashinani boshqa odam boshqargan bo'lsa, mulkdor buni shikoyatda isbotlashi mumkin.
Agar ozod qilingan toifaga kirsangiz — masalan, sog'lig'ingiz sababli — tibbiy ma'lumotnomani yoningizda olib yuring: usiz kamar taqmaslik huquqini isbotlash qiyin bo'ladi. Jarima bo'yicha nizo bo'lsa, vaziyatni yurist bilan yoki Traffic Law AI'da tahlil qilish mumkin.
Nima qilish kerak: bosqichma-bosqich
Harakatdan oldin kamar taqing
Majburiyat inspektor bilan uchrashganda emas, harakatni boshlashdan oldin yuzaga keladi.
Yo'lovchilarni ogohlantiring
Old o'rindiqdagi yo'lovchidan kamar taqishni so'rang va boshqalarga eslating: qoidabuzarlik uchun haydovchi javob beradi.
Bolalarni to'g'ri joylashtiring
Bolani ushlab turuvchi moslamasiz old o'rindiqqa o'tqazmang. Batafsil — bolalarni tashish haqidagi maqolada.
Jarima kelsa
Qarorni tekshiring. Rulda siz bo'lmagan bo'lsangiz yoki suratda kamar taqilgani ko'rinsa, 10 kun ichida shikoyat bering; aks holda 15 kun ichida 50 foizini to'lang.
Qaysi hujjatlar kerak bo'ladi
- Sog'liq sababli kamar taqishdan ozod bo'lsangiz — tibbiy ma'lumotnoma
- Shikoyat qilmoqchi bo'lsangiz — jarima to'g'risidagi qaror nusxasi
Xavflar va muhim jihatlar
- Faqat yo'lovchi kamar taqmagan bo'lsa ham jarimani haydovchi oladi.
- Qoidabuzarlik kameralar orqali qayd etiladi, qaror esa avtomobil mulkdoriga keladi.
- Tibbiy ma'lumotnomasiz sog'liqqa ishora javobgarlikdan ozod qilmaydi.
- Bolani old o'rindiqda ushlab turuvchi moslamasiz tashish odam tashish qoidalarining alohida buzilishi hisoblanadi.
Misol: old o'rindiqdagi yo'lovchi kamar taqmagan
Rustam hamkasbini ishga olib bordi. Hamkasbi old o'rindiqqa o'tirib, kamar taqmadi, Rustam esa talab qilmadi. Bir necha kundan keyin Rustamga mashina mulkdori sifatida kamera ma'lumotlari bo'yicha qaror keldi.
Qanday harakat qilish kerak
MJtK 125-moddasining birinchi qismi bo'yicha kamar taqmagan yo'lovchini tashigan haydovchi javob beradi, shuning uchun jarimani hamkasbiga o'tkazib bo'lmaydi. Rulda Rustamning o'zi bo'lgan va u qoidabuzarlikni nizolashmaydi, shuning uchun qaror topshirilgan kundan boshlab 15 kun ichida jarimaning yarmini to'laydi (MJtKning 332¹-moddasi).
Ko'p beriladigan savollar
Yo'lovchi kamar taqmasa, jarimani kim to'laydi?
Haydovchi. MJtK 125-moddasining birinchi qismi mashinani boshqarish va yo'lovchi tashishda kamardan foydalanish qoidalariga rioya qilmagan haydovchini jazolaydi.
Kamar taqmaganlik uchun jarima qancha?
MJtK 125-moddasining birinchi qismi bo'yicha ma'muriy ogohlantirish yoki 0,5 BHM (220 000 so'm) jarima. Bu qoidabuzarlik uchun jarima ballari hisoblanmaydi.
Orqa o'rindiqda kamar taqish shartmi?
YHQning 9-bandi haydovchi va old o'rindiqdagi yo'lovchini aniq ko'rsatadi, 23-band esa yo'lovchilarni 9-bandga muvofiq kamar taqishga majbur qiladi. Orqada ham kamar taqish har holda oqilona: bu jarohat xavfini sezilarli kamaytiradi.
Kimlarga kamar taqmaslikka ruxsat berilgan?
Orqa o'rindiqdagi 12 yoshgacha bolalarga, o'qitish paytida instruktorga, tibbiy ma'lumotnomasi bo'lgan homilador ayollar va bemorlarga, shuningdek maxsus xizmat mashinalarining haydovchi va yo'lovchilariga (YHQning 9-bandi).
Rasmiy manbalar
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 125-moddaning birinchi qismi — xavfsizlik kamari va motoshlemlex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 17¹-modda — kamera orqali qayd etishlex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- Yo'l harakati qoidalari (Vazirlar Mahkamasining 172-son qarori) — YHQ 9, 11, 12, 23-bandlari — xavfsizlik kamarlarilex.uz · 12-aprel, 2022-yil · № 172
- Yo'l harakati qoidalari (Vazirlar Mahkamasining 172-son qarori) — YHQ 159-bandi — bolalarni tashishlex.uz · 12-aprel, 2022-yil · № 172
Normalar material yangilangan sanadagi tahrirda keltirilgan.
Material ma'lumot berish maqsadida tayyorlangan. Aniq vaziyatingizni tahlil qilish uchun Traffic Law AI'dan foydalaning yoki yuristga murojaat qiling.