Qisqacha
Svetoforning taqiqlovchi ishorasida yoki tartibga soluvchining taqiqlovchi ishorasida o'tganlik uchun MJtK 128⁴-moddasining ikkinchi qismi 3 BHM (1 320 000 so'm) jarima nazarda tutadi, bundan tashqari 1 jarima bali hisoblanadi. Agar qizil chiroqda faqat to'xtash chizig'ini bosib kirgan bo'lsangiz, jarima kamroq — 0,5 BHM (220 000 so'm). Sariq ishora ham harakatni taqiqlaydi, ammo keskin tormoz bermasdan to'xtay olmaydigan haydovchi harakatni davom ettirishi mumkin (YHQning 42-bandi). Jarimaning 50 foizini 15 kun ichida to'lasangiz, qolgan qismi kechiriladi.
- Qizil chiroqqa o'tish
- 3 BHM va 1 jarima bali
- To'xtash chizig'ini bosish
- 0,5 BHM, ball hisoblanmaydi
- Kamera qayd etadimi
- Ha, 128⁴-modda MJtK 17¹-moddasi ro'yxatida bor
- To'lov muddati
- 60 kun; 50 foiz chegirma bilan — 15 kun
Bu aynan sizga qanday taalluqli ekaniga ishonchingiz komil emasmi?
Qonunda nima deyilgan
MJtKning 128⁴-moddasi ikki xil qoidabuzarlikni ajratadi:
- svetoforning taqiqlovchi ishorasida yoki tartibga soluvchining taqiqlovchi ishorasida belgilar yoki chiziqlar bilan belgilangan to'xtash chizig'ini bosib kirish — 0,5 BHM (220 000 so'm) jarima (birinchi qism);
- svetoforning yoki tartibga soluvchining taqiqlovchi ishorasiga bo'ysunmasdan o'tish — 3 BHM (1 320 000 so'm) jarima (ikkinchi qism).
Taqiqlovchi ishorada o'tganlik uchun jarima bilan birga jarima ballari ham hisoblanadi (MJtKning 34¹-moddasi): Vazirlar Mahkamasining 296-son qarori bilan tasdiqlangan jadvalga ko'ra — 1 ball. To'xtash chizig'ini bosish uchun ball hisoblanmaydi: 128⁴-moddaning birinchi qismi 34¹-modda ro'yxatiga kirmaydi. Bir yilda 12 dan ortiq ball to'plansa, sud kamida olti oyga boshqarish huquqidan mahrum qiladi.
MJtKning 128⁴-moddasi bir yil ichida qizil chiroqqa takror o'tganlik uchun alohida jazo nazarda tutmaydi. Ammo xuddi shunday huquqbuzarlik jazodan keyin bir yil ichida takrorlansa, jarimani chegirma bilan to'lab bo'lmaydi (MJtKning 332¹-moddasi).
Svetofor ishoralari nimani bildiradi
- Qizil, shu jumladan miltillovchi qizil ishora harakatni taqiqlaydi; qizil va sariqning bir vaqtda yonishi ham harakatni taqiqlaydi va tez orada yashil yonishi haqida axborot beradi (YHQning 31-bandi).
- Sariq ishora harakatni taqiqlaydi (YHQning 42-bandidagi holat bundan mustasno) va ishoralar almashuvi haqida ogohlantiradi.
- Miltillovchi sariq ishora ehtiyotkorlik bilan harakatlanishga ruxsat beradi va tartibga solinmagan chorraha yoki piyodalar o'tish joyi haqida ogohlantiradi.
- Yo'naltirgichlar shu rangdagi doirasimon ishoralar bilan bir xil ma'noga ega, lekin faqat ko'rsatilgan yo'nalishga ta'sir qiladi; qo'shimcha tarmoq o'chiq bo'lsa, shu yo'nalishda harakat taqiqlanadi (YHQning 32-bandi).
- Tartibga soluvchining ishoralari svetofor, yo'l belgilari va chiziqlardan ustun turadi (YHQning 43-bandi).
Taqiqlovchi ishorada haydovchi to'xtash chizig'i oldida avtomobilning eng oldingi nuqtasi chiziq ustiga chiqmaydigan qilib, chiziq bo'lmasa — kesishgan qatnov qismi oldida, piyodalarga xalaqit bermasdan to'xtashi kerak (YHQning 41-bandi).
Sariq chiroqda qachon o'tish mumkin
Yashil ishoradan keyin sariq yonganda yoki tartibga soluvchi qo'lini yuqoriga ko'targanda belgilangan joyda keskin tormoz bermasdan to'xtashga ulgura olmaydigan haydovchilarga harakatni davom ettirishga ruxsat beriladi (YHQning 42-bandi).
Bu «sariqqa ulgurib qolish» huquqi emas, balki xavfsiz to'xtashning iloji qolmagan vaziyat uchun istisno. Sariq oldindan yonib, bemalol tormoz berishingiz mumkin bo'lgan bo'lsa, harakatni davom ettirish qoidabuzarlik hisoblanadi. Miltillovchi yashil va raqamli tablo ishora tez orada almashishidan ogohlantiradi, shuning uchun ular paydo bo'lganda tezlikni oldindan pasaytirgan ma'qul.
Qizil chiroq uchun kamera jarimasi
MJtKning 128⁴-moddasi bo'yicha qoidabuzarliklar maxsus avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish vositalari orqali qayd etiladi (MJtKning 17¹-moddasi). Javobgarlikka avtomobil mulkdori yoki uning qonuniy foydalanuvchisi tortiladi, qaror haydovchi ishtirokisiz chiqariladi, nusxasi esa buyurtma xat bilan yuboriladi. Qayd etilgan paytda rulda bo'lmagan mulkdor buni shikoyat orqali isbotlashi mumkin.
Bu kimlarga tegishli
- Avtomobil, mototsikl va boshqa mexanik transport vositalari haydovchilari.
- Chorrahadagi kameradan jarima kelgan mashina egalari.
- Jarima ballari to'planib qolgan haydovchilar.
Traffic Law yuristi bahosi
Rasmiy qonun matnlari asosida Traffic Law tayyorlagan amaliy tahlil.
Modda qismlari orasidagi farq katta: to'xtash chizig'ini bosish 0,5 BHM turadi va ball bermaydi, qizilga o'tish esa 3 BHM va bir ball. Shuning uchun qaror kelganda kadrlarga qarang: taqiqlovchi ishora yonganda mashina qayerda edi. Agar faqat chiziqni bosib to'xtagan bo'lsangiz, ikkinchi qism bo'yicha baholash noto'g'ri.
Eng ko'p nizo — sariq ishora. YHQning 42-bandi keskin tormoz bermasdan to'xtay olmagan haydovchini himoya qiladi, ammo buni faktlar bilan isbotlashga to'g'ri keladi: videoregistrator yozuvi, tezlik, ishora almashgan paytdagi to'xtash chizig'igacha masofa. Yozuvsiz bunday dalillar odatda qabul qilinmaydi.
Qoidabuzarlik aniq bo'lsa, dastlabki 15 kunda 50 foizini to'lash foydaliroq. Haqligingizga ishonsangiz yoki rulda mulkdor bo'lmagan bo'lsa, qaror nusxasi olingan kundan boshlab 10 kun ichida shikoyat bering, chegirmani yo'qotishingizni hisobga olgan holda. Yozuvingiz bo'yicha imkoniyatlarni yurist bilan yoki Traffic Law AI'da baholash mumkin.
Nima qilish kerak: bosqichma-bosqich
Qaror va kadrlarni tekshiring
Jarima 128⁴-moddaning qaysi qismi bo'yicha solinganini va taqiqlovchi ishora yonganda mashina qayerda bo'lganini ko'ring.
Yozuvlaringizni saqlang
O'sha lahzadagi videoregistrator yozuvini ustidan yozilib ketmasidan nusxalab oling: unda ishora va to'xtash chizig'igacha masofa ko'rinadi.
Qaror qabul qiling
Qoidabuzarlik bo'lsa, 15 kun ichida 50 foizini yoki 30 kun ichida 70 foizini to'lang. Bo'lmasa, shikoyat tayyorlang.
Shikoyatni muddatida bering
Qaror nusxasi olingan kundan boshlab 10 kun ichida — qarorni chiqargan organ orqali yoki jinoyat ishlari bo'yicha tuman sudiga, yozuv va tushuntirishlarni ilova qilib.
Muddatlar
- Qaror ustidan shikoyat
- Qaror nusxasi olingandan keyin 10 kun
- Jarimaning 50 foizini to'lash
- Qaror topshirilgan kundan 15 kun
- Jarimaning 70 foizini to'lash
- Qaror topshirilgan kundan 30 kun
- To'liq summani to'lash
- Qaror chiqarilgan kundan 60 kun
Xavflar va muhim jihatlar
- Har bir qizilga o'tish bir ball qo'shadi: bir yilda 12 dan ortiq ball guvohnomadan mahrum qilishga olib keladi.
- Videoyozuvsiz sariq ishora haqidagi dalil odatda ishontirmaydi.
- Shikoyat jarimani chegirma bilan to'lash huquqidan mahrum qiladi.
- 60 kun ichida to'lanmasa, jarima majburiy undiriladi.
Misol: sariq chiroq to'xtash chizig'i oldida yondi
Otabekka kameradan qaror keldi: qizilga o'tganlik uchun 3 BHM jarima. Uning videoregistratorida sariq yonganda to'xtash chizig'igacha bir necha metr qolgani, tezlik soatiga 50 km bo'lgani, qizil esa mashina chiziqni kesib o'tgandan keyin yonganini ko'rish mumkin.
Qanday harakat qilish kerak
Otabek qaror nusxasini olgan kundan boshlab 10 kun ichida shikoyat beradi va registrator yozuvini ilova qiladi. U YHQning 42-bandiga tayanadi: keskin tormozsiz to'xtashning iloji yo'q edi, shuning uchun harakatni davom ettirishga ruxsat bor edi. Organ qarorning qonuniyligi va asosliligini tekshiradi va uni bekor qilishi mumkin; ko'rib chiqish davrida qaror ijrosi to'xtatib turiladi.
Ko'p beriladigan savollar
Qizil chiroqqa o'tganlik uchun jarima qancha?
MJtK 128⁴-moddasining ikkinchi qismi bo'yicha 3 BHM (1 320 000 so'm). Bundan tashqari haydovchiga 1 jarima bali hisoblanadi.
Qizil chiroqda to'xtash chizig'ini bosganlik uchun jarima qancha?
MJtK 128⁴-moddasining birinchi qismi bo'yicha 0,5 BHM (220 000 so'm) — taqiqlovchi ishorada to'xtash chizig'ini bosib kirgan, lekin chorrahadan o'tmagan bo'lsangiz. Buning uchun jarima bali hisoblanmaydi.
Sariq chiroqda o'tish mumkinmi?
Sariq ishora harakatni taqiqlaydi (YHQning 31-bandi). Istisno — sariq yashildan keyin yonib, haydovchi keskin tormoz bermasdan to'xtash chizig'i oldida to'xtay olmasa: bunda harakatga ruxsat beriladi (YHQning 42-bandi).
Qizil chiroqqa o'tganlik uchun guvohnomadan mahrum qilishlari mumkinmi?
MJtKning 128⁴-moddasining o'zi faqat jarimani nazarda tutadi. Mahrum qilish jarima ballari orqali bo'lishi mumkin: bir yilda ular 12 tadan oshsa, sud kamida olti oyga boshqarish huquqidan mahrum qiladi (MJtKning 34¹-moddasi).
Rasmiy manbalar
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 128⁴-modda — to'xtash chizig'i va taqiqlovchi ishoralex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 17¹, 34¹-moddalar — kameralar va jarima ballarilex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 332, 332¹-moddalar — to'lov muddati va chegirmalex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- Yo'l harakati qoidalari (Vazirlar Mahkamasining 172-son qarori) — YHQ 31–43-bandlari — svetofor va tartibga soluvchi ishoralarilex.uz · 12-aprel, 2022-yil · № 172
- Vazirlar Mahkamasining «Yo'l harakati qoidabuzarliklarini jarima ballari asosida baholash tizimini joriy etish to'g'risida»gi 296-son qarori — jarima ballari jadvalilex.uz · 6-may, 2025-yil · № 296
Normalar material yangilangan sanadagi tahrirda keltirilgan.
Material ma'lumot berish maqsadida tayyorlangan. Aniq vaziyatingizni tahlil qilish uchun Traffic Law AI'dan foydalaning yoki yuristga murojaat qiling.