Qisqacha
To'xtash yoki to'xtab turish qoidalarini buzganlik uchun MJtKning 128⁶-moddasi ma'muriy ogohlantirish yoki 2 BHM (880 000 so'm) jarima nazarda tutadi, shuningdek 0,2 jarima bali hisoblanadi. Agar haydovchi joyida bo'lmasa va mashina boshqa ishtirokchilarga xalaqit bersa, u ushlab turilib, maxsus to'xtash joyiga olib ketilishi mumkin. Bu qoidabuzarlikni kameralar ham qayd etadi. YHQ to'xtash deb harakatni 10 daqiqagacha to'xtatishni, to'xtab turish deb esa yo'lovchi yoki yuk bilan bog'liq bo'lmagan holda 10 daqiqadan ortiq to'xtatishni aytadi.
- Jazo
- Ogohlantirish yoki 2 BHM
- Jarima ballari
- 0,2 ball
- Evakuatsiya
- Haydovchi yo'q va mashina xalaqit bersa
- Kamera qayd etadimi
- Ha, 128⁶-modda MJtK 17¹-moddasi ro'yxatida
Bu aynan sizga qanday taalluqli ekaniga ishonchingiz komil emasmi?
Qonunda nima deyilgan
Haydovchilarning to'xtash yoki to'xtab turish qoidalarini buzishi ma'muriy ogohlantirish yoki 2 BHM (880 000 so'm) jarimaga sabab bo'ladi (MJtKning 128⁶-moddasi). Bundan tashqari jarima ballari hisoblanadi (MJtKning 34¹-moddasi): Vazirlar Mahkamasining 296-son qarori jadvaliga ko'ra — 0,2 ball.
Agar haydovchi yo'q bo'lsa va to'xtash yoki to'xtab turish qoidalarining buzilishi yo'l harakati ishtirokchilariga xalaqit bersa, ichki ishlar organlari MJtKning 128⁶-moddasi buzilgani uchun transport vositasini ushlab turishga haqli (MJtKning 291-moddasi). Bunday mashinalarni to'xtash joylariga olib kelish va saqlash tartibini Vazirlar Mahkamasi belgilaydi.
MJtKning 128⁶-moddasi maxsus avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish vositalari orqali qayd etiladigan qoidabuzarliklar ro'yxatiga kiradi (MJtKning 17¹-moddasi). Bunda qaror mashina mulkdoriga keladi.
YHQning 6-bandiga ko'ra to'xtash — transport vositasi harakatini 10 daqiqagacha to'xtatish, to'xtab turish esa yo'lovchilarni chiqarish yoki tushirish, yuk ortish yoki tushirish bilan bog'liq bo'lmagan holda harakatni 10 daqiqadan ko'proq atayin to'xtatish. To'xtash taqiqlangan joyda to'xtab turish ham taqiqlanadi.
Qayerda to'xtash taqiqlanadi
YHQning 91-bandi, xususan, quyidagi joylarda to'xtashni taqiqlaydi:
- piyodalar o'tish joylarida va ulardan oldin 10 metrdan kam masofada, velosiped yo'lkasi bilan kesishuvda va undan oldin 10 metrdan kam masofada, velosipedchilar tasmasida;
- qatnov qismlari kesishmalarida va kesishayotgan qatnov qismi chetidan 30 metrdan kam masofada;
- bekatlarda, chiziq bo'lmasa — bekat belgisidan 15 metrdan kam masofada (yo'nalishli transportga xalaqit bermasa, yo'lovchi chiqarish va tushirish bundan mustasno);
- qayrilib olish joylarida va ulardan 30 metr oldin yoki keyin;
- tramvay yo'llarida, temir yo'l kesishmalarida, tunnellarda, bir yo'nalishda uchtadan kam tasmasi bo'lgan ko'prik va estakadalarda;
- mashina bilan sidirg'a chiziq, ajratuvchi mintaqa yoki qatnov qismining qarama-qarshi cheti orasida 3 metrdan kam qoladigan joylarda;
- mashina svetofor yoki belgilarni to'sib qo'yadigan, kirish-chiqishga imkon qoldirmaydigan yoki piyodalarga xalaqit beradigan joylarda;
- 3.27 belgisi yoki 1.4 chizig'i oralig'ida, shuningdek nogironligi bo'lgan shaxslar uchun joylarda (5.15 va 7.17 belgilari yoki 1.24 chizig'i), agar haydovchi nogironligi bo'lgan shaxs bo'lmasa.
Qayerda turish mumkin va qayerda to'xtab turish taqiqlanadi
- To'xtash va to'xtab turishga yo'lning o'ng tomonida yo'l yoqasida, u bo'lmaganda qatnov qismining chetida ruxsat etiladi (YHQning 88-bandi). Aholi punktlarida har yo'nalishda bittadan tasmasi bo'lgan, o'rtada tramvay yo'li bo'lmagan yo'llarda va bir tomonlama yo'llarda — chap tomonda ham.
- Qatnov qismida mashinalar boshqalarga xalaqit bermaslik sharti bilan chetga parallel ravishda bir qator qilib qo'yiladi (YHQning 89-bandi).
- Qatnov qismiga chegaradosh trotuar chetida faqat yengil avtomobillar, mototsikllar, mopedlar, skuterlar va velosipedlar 5.15 belgisi bilan birga 7.6.2, 7.6.3, 7.6.6–7.6.9 belgilaridan biri o'rnatilgan joylarda turishi mumkin.
- To'xtash taqiqlangan barcha joylarda, temir yo'l kesishmalaridan 50 metr yaqinida, 3.27–3.30 belgilari va 1.4, 1.10 chiziqlari oralig'ida, aholi punktlaridan tashqarida esa 2.1 belgisi bilan belgilangan yo'llarning qatnov qismida to'xtab turish taqiqlanadi (YHQning 92-bandi).
To'xtash taqiqlangan joyda majburiy to'xtaganda haydovchi mashinani u yerdan olib ketishning barcha choralarini ko'rishi shart (YHQning 93-bandi). Mashinani tashlab ketayotganda uning o'z-o'zidan harakatlanib ketishini va sizsiz foydalanilishini istisno qilish kerak (YHQning 95-bandi).
Bu kimlarga tegishli
- Mashinani do'konlar, bekatlar va piyodalar o'tish joylari yonida qoldiradigan haydovchilar.
- To'xtash uchun kamera jarimasi kelgan mashina egalari.
- Mashinasi ushlab turilib, maxsus to'xtash joyiga olib ketilgan haydovchilar.
Traffic Law yuristi bahosi
Rasmiy qonun matnlari asosida Traffic Law tayyorlagan amaliy tahlil.
Parkovka jarimasi katta emas, ammo asosiy xavf — evakuatsiya. Qonun uni bir vaqtning o'zida ikki shartga bog'laydi: haydovchi joyida yo'q va mashina xalaqit beradi. Agar siz mashinada o'tirgan bo'lsangiz yoki u hech kimga xalaqit bermagan bo'lsa, ushlab turish savol tug'diradi va buni darhol joyida suratga olib qo'yish kerak.
Ko'p qoidabuzarliklar masofalar bilan bog'liq: o'tish joyigacha 10 metr, bekatgacha 15 metr, chorraha yoki qayrilish joyigacha 30 metr. Uzoqroqda turganman deb hisoblasangiz, mashinani va mo'ljallarni bir necha tomondan suratga oling — bu shikoyat uchun eng yaxshi dalil.
«Ogohlantirish yoki jarima» sanksiyasi, ayniqsa majburiy to'xtashda, yengillashtirishga joy qoldiradi. Nizoli holatlarda — masalan, belgi yaxshi ko'rinmaganda — 10 kun ichida shikoyat bering. Mashina olib ketilgan bo'lsa, uni qaytarish tartibi va xarajatlar bo'yicha yurist yoki Traffic Law AI yordam beradi.
Nima qilish kerak: bosqichma-bosqich
Belgilar va masofalarni tekshiring
Mashinani qoldirishdan oldin yaqinda 3.27–3.30 belgilari yo'qligiga va o'tish joyidan 10 metr, bekatdan 15 metr, chorrahadan 30 metrdan yaqin emasligingizga ishonch hosil qiling.
Boshqalarga xalaqit bermang
Kirish-chiqishlar, trotuarlar va svetofor ko'rinishini to'smang: xalaqit berish — evakuatsiya uchun asosiy asos.
Vaziyatni qayd eting
Parkovka to'g'riligiga shubha qilsangiz yoki jarima olgan bo'lsangiz, mashina, belgilar va chiziqlarni suratga oling.
Shikoyat qiling yoki to'lang
Shikoyat qaror nusxasi olingan kundan boshlab 10 kun ichida beriladi. Qoidabuzarlik bo'lsa, jarimaning 50 foizini 15 kun ichida to'lang.
Muddatlar
- Qaror ustidan shikoyat
- Qaror nusxasi olingandan keyin 10 kun
- Jarimaning 50 foizini to'lash
- Qaror topshirilgan kundan 15 kun
- To'liq summani to'lash
- Qaror chiqarilgan kundan 60 kun
Xavflar va muhim jihatlar
- Siz yoningizda bo'lmasangiz va mashina harakatga xalaqit bersa, u ushlab turilib, to'xtash joyiga olib ketilishi mumkin.
- Kameralar to'xtab turish qoidabuzarliklarini qayd etadi, jarima mulkdorga keladi.
- Parkovka uchun kichik ballar ham boshqa qoidabuzarliklar ballari bilan qo'shiladi.
- Haydovchi nogironligi bo'lgan shaxs bo'lmasa, nogironlar uchun joyda to'xtash taqiqlanadi.
Misol: avtobus bekatidagi mashina
Kamola mashinasini to'g'ridan-to'g'ri avtobus bekatida qoldirib, dorixonaga kirib ketdi. Avtobuslar bekatga yaqinlasha olmadi va kelgan inspektor avtomobilni ushlab turishga qaror qildi.
Qanday harakat qilish kerak
Bekat maydonchasida to'xtash YHQning 91-bandi bilan taqiqlangan, haydovchi joyida bo'lmagan, mashina esa harakatga xalaqit bergan, shuning uchun MJtKning 291-moddasiga ko'ra ushlab turish mumkin. Kamolaga MJtKning 128⁶-moddasi bo'yicha ogohlantirish yoki 2 BHM (880 000 so'm) jarima va 0,2 ball tahdid soladi, mashinani esa maxsus to'xtash joyidan olib ketishiga to'g'ri keladi. Qoidabuzarlik shubhasiz bo'lsa, 15 kun ichida jarimaning yarmini to'lash foydaliroq.
Ko'p beriladigan savollar
O'zbekistonda noto'g'ri parkovka uchun jarima qancha?
MJtKning 128⁶-moddasi bo'yicha ma'muriy ogohlantirish yoki 2 BHM (880 000 so'm) jarima. Qo'shimcha ravishda 0,2 jarima bali hisoblanadi.
To'xtash va to'xtab turish o'rtasida qanday farq bor?
To'xtash — harakatni 10 daqiqagacha to'xtatish, to'xtab turish — yo'lovchi yoki yuk bilan bog'liq bo'lmagan holda 10 daqiqadan ortiq to'xtatish (YHQning 6-bandi). To'xtash taqiqlangan joyda to'xtab turish ham taqiqlanadi.
Trotuarga mashina qo'yish mumkinmi?
Faqat yengil avtomobillar, mototsikllar, mopedlar, skuterlar va velosipedlar uchun — qatnov qismiga chegaradosh trotuar chetida va faqat 5.15 belgisi tegishli qo'shimcha belgi bilan o'rnatilgan joyda (YHQning 89-bandi).
Parkovka uchun mashinani qachon evakuatsiya qilishlari mumkin?
Haydovchi joyida bo'lmasa va to'xtash yoki to'xtab turish qoidalarining buzilishi boshqa ishtirokchilar harakatiga xalaqit bersa (MJtKning 291-moddasi).
Rasmiy manbalar
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 128⁶-modda — to'xtash va to'xtab turish qoidalarini buzishlex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 291-modda — transport vositasini ushlab turishlex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 17¹, 34¹-moddalar — kameralar va jarima ballarilex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- Yo'l harakati qoidalari (Vazirlar Mahkamasining 172-son qarori) — YHQ 88–95-bandlari — to'xtash va to'xtab turishlex.uz · 12-aprel, 2022-yil · № 172
- Vazirlar Mahkamasining «Yo'l harakati qoidabuzarliklarini jarima ballari asosida baholash tizimini joriy etish to'g'risida»gi 296-son qarori — jarima ballari jadvalilex.uz · 6-may, 2025-yil · № 296
Normalar material yangilangan sanadagi tahrirda keltirilgan.
Material ma'lumot berish maqsadida tayyorlangan. Aniq vaziyatingizni tahlil qilish uchun Traffic Law AI'dan foydalaning yoki yuristga murojaat qiling.