Qisqacha
Texnik reglamentga muvofiq bo'lmagan ko'zgusimon yoki tusi o'zgartirilgan oynali avtomobildan tonirovka ruxsatnomasisiz foydalanganlik uchun MJtKning 126-moddasiga ko'ra 25 BHM (11 000 000 so'm), bir yil ichida takroran esa 40 BHM (17 600 000 so'm) jarima solinadi. YHQga ko'ra, ruxsatnoma asosida qoraytirilmagan bo'lsa, old va yon oynalar yorug'likning kamida 70 foizini o'tkazishi kerak, orqa oynani esa cheklovsiz qoraytirish mumkin. Qoidabuzarlik uchun jarima ballari hisoblanadi, mashina esa sabab bartaraf etilguncha ushlab turilishi mumkin. Ruxsatnoma bor, lekin yoningizda bo'lmasa, 1 BHM jarima bor, ammo ID-karta bo'lsa uni olib yurish shart emas.
- Ruxsatnomasiz tonirovka
- 25 BHM, bir yil ichida takroran — 40 BHM
- Ruxsatnomasiz mumkin
- Old va yon oynalarda kamida 70 foiz o'tkazuvchanlik
- Orqa oyna
- Cheklovsiz qoraytirish mumkin
- Jarima ballari
- 0,5 ball, takroran — 1 ball
Bu aynan sizga qanday taalluqli ekaniga ishonchingiz komil emasmi?
Qonunda nima deyilgan
MJtKning 126-moddasi texnik reglamentga muvofiq bo'lmagan ko'zgusimon va (yoki) tusi o'zgartirilgan (qoraytirilgan) oynali transport vositalaridan, shuningdek haydovchi o'rnidan atrofni ko'rishni cheklaydigan qo'shimcha narsalar o'rnatilgan yoki qoplamalar surtilgan transport vositalaridan foydalanishni jazolaydi. Oynalar tusini o'zgartirish uchun tegishli ruxsatnoma berilgan avtomobillar bundan mustasno.
- Birinchi qoidabuzarlik — 25 BHM (11 000 000 so'm) jarima (MJtK 126-moddasining birinchi qismi).
- Jazodan keyin bir yil ichida takror sodir etilsa — 40 BHM (17 600 000 so'm) (MJtK 126-moddasining ikkinchi qismi).
- Qo'shimcha ravishda jarima ballari hisoblanadi (MJtKning 34¹-moddasi): Vazirlar Mahkamasining 296-son qarori jadvaliga ko'ra — 0,5 ball, takroran — 1 ball.
MJtKning 126-moddasi buzilganda ichki ishlar organlari transport vositasini ushlab turish sababi bartaraf etilguncha va ish ko'rib chiqilguncha ushlab turishga haqli (MJtKning 291-moddasi). Amalda bu taqiqlangan tonirovkani olib tashlamasdan mashinada ketib bo'lmasligini anglatishi mumkin.
Ruxsatnomasiz qanday tonirovka mumkin
Transport vositalaridan foydalanish taqiqlanadigan shartlar ro'yxati YHQga 3-ilovada keltirilgan:
- old va yon oynalarning yorug'lik o'tkazuvchanligi 70 foizdan kam bo'lishi taqiqlanadi, tomdagi lyuk oynasi va ruxsatnoma asosida qoraytirilgan oynalar bundan mustasno (3-ilovaning 7.4-bandi);
- haydovchi o'rnidan ko'rinishni cheklaydigan qo'shimcha narsalar va qoplamalar taqiqlanadi (7.3-band);
- barcha toifadagi avtomobillarning orqa oynasini yorug'lik o'tkazuvchanligini cheklamagan holda qoraytirish va unga parda o'rnatish mumkin — ikki yonda orqani ko'rish uchun tashqi ko'zgular bo'lgan taqdirda (7.4-bandga izoh).
Tonirovka ruxsatnomasini olish tartibi, shartlari va narxi hukumatning alohida qarorlari bilan belgilangan va ular ushbu materialga kiritilmagan. Oynalarni 70 foizdan to'qroq qoraytirishdan oldin amaldagi shartlarni Davlat yo'l harakati xavfsizligi xizmatidan (DYHXX) aniqlang.
Tonirovka ruxsatnomasi va hujjatlar
Tonirovka ruxsatnomasi DYHXX xodimlari tekshiradigan hujjatlar qatoriga kiradi; YHQning 7-bandiga ko'ra u planshet orqali tekshiriladi, shu jumladan haydovchi ID-karta ko'rsatganda ham. Chet el avtomobillari haydovchilarida qo'shimcha ravishda oynalarni qoraytirish uchun majburiy yig'im to'langanligi haqidagi kvitansiya bo'lishi kerak.
Tonirovka uchun tegishli ruxsatnomasi yonida bo'lmagan holda transport vositasini boshqarish 1 BHM (440 000 so'm) jarimaga sabab bo'ladi (MJtK 135-moddasining birinchi qismi). Ammo haydovchida O'zbekiston ichki ishlar organlari yoki konsullik muassasalari bergan biometrik pasport yoki ID-karta bo'lsa, ruxsatnomani olib yurish talab etilmaydi (MJtK 135-moddasining to'rtinchi qismi).
Bu kimlarga tegishli
- Old va yon oynalari tonirovka qilingan avtomobil egalari.
- Allaqachon plyonka yopishtirilgan ishlatilgan mashina xaridorlari.
- Birovning tonirovka qilingan avtomobilini boshqaradigan haydovchilar.
Traffic Law yuristi bahosi
Rasmiy qonun matnlari asosida Traffic Law tayyorlagan amaliy tahlil.
Tonirovka eng qimmat «maishiy» qoidabuzarliklardan biri: birinchi marta 25 BHM, takroran 40 BHM, ustiga ballar va mashina ushlab turilishi xavfi. Shuning uchun plyonkali avtomobil sotib olayotganda unga ruxsatnoma bor-yo'qligini darhol aniqlang va inspektor sezmaydi, deb umid qilmang.
Ikki qoidabuzarlikni farqlash muhim. Mashinaning ruxsatnomasi bor-u, lekin u yoningizda bo'lmasa, gap MJtK 135-moddasining birinchi qismi va 1 BHM jarima haqida, ID-karta bo'lsa esa umuman qoidabuzarlik yo'q. Ruxsatnoma umuman bo'lmasa, MJtKning 126-moddasi qo'llaniladi. Nizoli vaziyatda ruxsatnomani planshet orqali bazadan tekshirishni so'rang.
Takroriylik jazodan keyin bir yil davomida hisoblanadi: ikkinchi jarima 40 BHM bo'ladi va uni chegirma bilan to'lab bo'lmaydi. Yorug'lik o'tkazuvchanlik o'lchovi yoki baholash bilan rozi bo'lmasangiz, qaror ustidan 10 kun ichida shikoyat bering; vaziyatni yurist bilan yoki Traffic Law AI'da tahlil qilish mumkin.
Nima qilish kerak: bosqichma-bosqich
Oynalarni tekshiring
Ruxsatnomasiz old va yon oynalar yorug'likning kamida 70 foizini o'tkazishi kerak. Ikkala tashqi ko'zgu bo'lsa, orqa oynani qoraytirish mumkin.
Ruxsatnoma masalasini hal qiling
Old yoki yon oynalarda to'q tonirovkani qoldirmoqchi bo'lsangiz, ruxsatnoma olishning amaldagi tartibi va shartlarini DYHXXdan aniqlang.
Hujjat yoki ID-kartani olib yuring
ID-karta yoki biometrik pasport bo'lsa, ruxsatnomani yoningizda olib yurish shart emas — u bazadan tekshiriladi.
To'xtatishganda
O'lchov natijasini ko'rsatishni va ruxsatnomani planshet orqali tekshirishni so'rang. Rozi bo'lmagan bayonnomada e'tirozlaringizni yozing.
Jarimadan keyin
Qoidabuzarlik birinchi bo'lsa, 15 kun ichida 50 foizini to'lang va plyonkani olib tashlang: bir yil ichida takroriy qoidabuzarlik 40 BHM turadi.
Muddatlar
- Qaror ustidan shikoyat
- Qaror nusxasi olingandan keyin 10 kun
- Jarimaning 50 foizini to'lash
- Qaror topshirilgan kundan 15 kun
- Takroriylik
- Jazodan keyin bir yil davomida
Xavflar va muhim jihatlar
- 25 BHM jarima, bir yil ichida takroran esa chegirmasiz 40 BHM.
- Mashina ushlab turish sababi bartaraf etilguncha ushlab turilishi mumkin.
- Jarima ballari bir yilda 12 dan oshsa, guvohnomadan mahrum qilishga yaqinlashtiradi.
- Ruxsatnomasiz plyonkali mashinani sotib olish jarima xavfini yangi egaga o'tkazadi.
Misol: tonirovkali mashina sotib oldi
Sardor old yon oynalariga to'q plyonka yopishtirilgan ishlatilgan avtomobil sotib oldi. Tonirovka ruxsatnomasi yo'q edi. Bir haftadan keyin uni inspektor to'xtatdi, o'lchov yorug'lik o'tkazuvchanlik 70 foizdan pastligini ko'rsatdi.
Qanday harakat qilish kerak
Sardorga MJtK 126-moddasining birinchi qismi bo'yicha 25 BHM (11 000 000 so'm) jarima solinadi va 0,5 jarima bali hisoblanadi; mashina sabab bartaraf etilguncha ushlab turilishi mumkin. U qoidabuzarlikni nizolashmaydi, qaror topshirilgan kundan boshlab 15 kun ichida 50 foizini to'laydi va plyonkani olib tashlaydi. Agar u o'sha tonirovka bilan yurishda davom etib, bir yil ichida yana qo'lga tushsa, jarima chegirmasiz 40 BHM (17 600 000 so'm) bo'lardi.
Ko'p beriladigan savollar
O'zbekistonda tonirovka uchun jarima qancha?
Texnik reglamentga mos kelmaydigan oynali mashinadan ruxsatnomasiz foydalanganlik uchun 25 BHM (11 000 000 so'm), jazodan keyin bir yil ichida takroran — 40 BHM (17 600 000 so'm) (MJtKning 126-moddasi).
Orqa oynani ruxsatnomasiz tonirovka qilish mumkinmi?
Ha. YHQga 3-ilova 7.4-bandiga izoh ikki yonda orqani ko'rish uchun tashqi ko'zgular bo'lsa, orqa oynani yorug'lik o'tkazuvchanligini cheklamasdan qoraytirishga ruxsat beradi.
Tonirovkaning necha foizi ruxsat etilgan?
Ruxsatnomasiz old va yon oynalar yorug'likning kamida 70 foizini o'tkazishi kerak (YHQga 3-ilovaning 7.4-bandi). Bundan to'qroq tonirovka faqat ruxsatnoma asosida mumkin.
Tonirovka ruxsatnomasini yonda olib yurish shartmi?
ID-karta yoki biometrik pasport bo'lsa, shart emas: ruxsatnoma bazadan tekshiriladi (MJtK 135-moddasining to'rtinchi qismi, YHQning 7-bandi). Ular bo'lmasa, ruxsatnoma yonda bo'lmagani uchun 1 BHM (440 000 so'm) jarima bor.
Tonirovka uchun mashinani olib qo'yishlari mumkinmi?
Ha. MJtKning 126-moddasi buzilganda ichki ishlar organlari transport vositasini ushlab turish sababi bartaraf etilguncha va ish ko'rilguncha ushlab turishga haqli (MJtKning 291-moddasi).
Rasmiy manbalar
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 126-modda — tusi o'zgartirilgan va ko'zgusimon oynalarlex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 135-modda — tonirovka ruxsatnomasi yonda bo'lishilex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 291-modda — transport vositasini ushlab turishlex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- Yo'l harakati qoidalari (Vazirlar Mahkamasining 172-son qarori) — YHQ 7-bandi — haydovchi hujjatlarilex.uz · 12-aprel, 2022-yil · № 172
- Yo'l harakati qoidalari (Vazirlar Mahkamasining 172-son qarori) — YHQga 3-ilova, 7.3–7.4-bandlar — oynalarning yorug'lik o'tkazuvchanligilex.uz · 12-aprel, 2022-yil · № 172
- Vazirlar Mahkamasining «Yo'l harakati qoidabuzarliklarini jarima ballari asosida baholash tizimini joriy etish to'g'risida»gi 296-son qarori — jarima ballari jadvalilex.uz · 6-may, 2025-yil · № 296
Normalar material yangilangan sanadagi tahrirda keltirilgan.
Material ma'lumot berish maqsadida tayyorlangan. Aniq vaziyatingizni tahlil qilish uchun Traffic Law AI'dan foydalaning yoki yuristga murojaat qiling.