Qisqacha
2026-yil 26-oktabrda IFCB islom moliyasi bo'yicha maslahat kengashi IMAN Invest bilan hamkorlikni to'xtatgani va investorlar mablag'larini tasarruf etishda ehtimoliy qoidabuzarliklar borligini e'lon qilgani ma'lum bo'ldi. Kompaniya bu ayblovlarni rad etmoqda, shu sanaga kelib ularni sud yoki davlat organi tasdiqlagani haqida xabar bo'lmagan. Mahsulot tavsifiga ko'ra IMAN investorlari shirkatga hissa qo'shuvchilar hisoblanadi: ular hissasi miqdorida tavakkal qiladi, lekin shirkat faoliyati haqida axborot olish, foydani taqsimlashda qatnashish va tugatilganda mol-mulk ulushini olish huquqiga ega. Bunday mablag'lar bank omonati emas, shuning uchun omonatlar kafolati ularga tatbiq etilmaydi.
- Nima bo'ldi
- IFCB hamkorlikni to'xtatdi, kompaniya da'volarni rad etmoqda
- Ayblovlar holati
- Sud yoki davlat organi tomonidan tasdiqlanmagan
- Omonatlar kafolati
- Tatbiq etilmaydi: bu bank omonati emas
- Da'vo muddati
- 3 yil (FKning 150-moddasi)
Bu aynan sizga qanday taalluqli ekaniga ishonchingiz komil emasmi?
Nima o'zgardi
Gazeta.uz xabariga ko'ra, 2026-yil 26-oktabrda IMAN Invest'da shariat auditini o'tkazib kelgan xususiy maslahat tashkiloti IFCB kompaniya bilan hamkorlikni to'xtatganini e'lon qildi. IFCB ichki tekshiruv investorlar mablag'lari islom moliyasi tamoyillari va ichki qoidalarni buzgan holda ishlatilganini aniqlaganini, kengash kompaniya faoliyati bo'yicha ijobiy xulosa bermaganini aytmoqda. IMAN rahbariyati ayblovlarni rad etib, nizoni maslahatchiga to'lovlar bo'yicha kelishmovchilik bilan bog'lamoqda. Kompaniya yangi shariat auditini e'lon qildi va yangi ichki kengash ma'qullaguncha yangi mahsulotlarni ishga tushirish va mavjudlariga o'zgartirish kiritishni to'xtatdi.
Nega bu haqda gapirishmoqda
IMAN Invest va IMANUM ilovalari orqali ko'plab fuqarolar pul tikkan. Yangiliklardan keyin ularning asosiy savoli — mablag'lar xavfsizmi, ularni yechib olish mumkinmi va kompaniya pulni qaytarmasa nima qilish kerak.
2026-yil 26-oktabrda nima bo'ldi
IFCB (Islamic Finance Consulting Board) — shariat auditi xizmatlarini ko'rsatadigan xususiy tashkilot. Gazeta.uz ma'lumotiga ko'ra, u davlat regulyatori emas va Markaziy bank huzuridagi islom moliyasi kengashiga aloqador emas. IFCB ikki yildan ortiq IMAN Invest'ga maslahat berib kelgan.
- IFCB kompaniya rahbariyati investorlar mablag'larini islom moliyasi tamoyillari, ichki qoidalar va qonunchilikni buzgan holda ishlatganini da'vo qildi.
- Kengash so'zlariga ko'ra, ayrim moliyaviy operatsiyalar hamkorlik shartlarida nazarda tutilganiga qaramay, unga kelishish uchun berilmagan.
- Kengash kamomad yuzaga kelganini va kompaniya faoliyatining islom tamoyillariga muvofiqligi bo'yicha ijobiy xulosa bermaganini ta'kidlamoqda.
- Keyin IFCB vakillari ichki komissiya qarorlari deb atalgan hujjatlarni e'lon qildi. Ularning haqiqiyligi mustaqil ravishda tasdiqlanmagan.
Kompaniya nimada ayblanmoqda va qanday javob bermoqda
IMAN asoschisi kelishmovchilik kompaniya maslahatchiga to'lovlarni qisqartirishga qaror qilganidan keyin boshlanganini, u esa xoldingdan katta ulush talab qilganini aytdi. Uning so'zlariga ko'ra, avvalgi audit faoliyat shariat me'yorlariga mos ekanini tasdiqlagan, masala esa huquqiy tartibda hal qilinadi.
- IMAN xalqaro auditorlik kompaniyasi bilan shariat auditi bo'yicha kelishganini va natijalarini qanday bo'lishidan qat'i nazar e'lon qilishini ma'lum qildi.
- Kompaniya bir necha olimdan iborat yangi ichki islom moliyasi kengashini tuzdi.
- U ma'qullaguncha yangi mahsulotlarni ishga tushirish va mavjudlariga o'zgartirish kiritish to'xtatildi.
- Kompaniya investorlarni shoshilinch qaror qabul qilmaslikka chaqirdi.
Bular nizo taraflarining pozitsiyalari. 2026-yil 26-oktabr holatiga ko'ra, bu vaziyat bo'yicha davlat organlari tekshiruvlari, jinoyat ishlari yoki sud qarorlari haqida xabar bo'lmagan. Ayblovlarni isbotlangan, kompaniya bayonotlarini esa pul qaytarilishining kafolati deb hisoblamang.
Tikilgan pulni yechib olish mumkinmi
2026-yil 26-oktabr holatiga ko'ra, mablag'larni yechib olish rasman muzlatilgani haqida xabar bo'lmagan: kompaniya faqat yangi mahsulotlar va mavjudlariga o'zgartirishlar to'xtatilganini e'lon qildi. Pulni qanday va qaysi muddatda olish mumkinligini shartnomangiz (oferta), ilovadagi shartlar va shirkatning ta'sis hujjatlari belgilaydi: ariza berish muddatlari, summani hisoblash tartibi, ushlab qolinadigan mablag'lar.
Mahsulot tavsifida kompaniya daromad kafolatlanmaganini va investor zarar ko'rishi mumkinligini ko'rsatgan. Shuning uchun yechib olinadigan summa faqat qancha tikkaningizga emas, faoliyat natijalariga ham bog'liq.
O'zbekiston qonunchiligiga ko'ra investorlar qanday huquqlarga ega
Mahsulot tavsifiga ko'ra IMAN investorlari shirkatga hissa qo'shuvchilar hisoblanadi. FKning 61-moddasiga ko'ra, kommandit shirkatda hissa qo'shuvchilar zarar uchun o'zlari qo'shgan hissalar doirasida javobgar bo'ladi va shirkatning tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishda qatnashmaydi. Hissa qo'shuvchi shirkat qarzlari bo'yicha shaxsiy mol-mulki bilan javob bermaydi.
- Ta'sis hujjatlarida belgilangan tartibda shirkat faoliyati haqida axborot olish, buxgalteriya daftarlari va boshqa hujjatlari bilan tanishish (FKning 59-moddasi).
- Foydani taqsimlashda qatnashish (FKning 59-moddasi).
- Shirkat tugatilganda kreditorlar bilan hisob-kitobdan keyin qolgan mol-mulkning bir qismini yoki uning qiymatini olish (FKning 59-moddasi).
- Huquqingiz buzilgan bo'lsa, zararni to'liq qoplashni talab qilish (FKning 14-moddasi).
- Shartnoma va ta'sis hujjatlaridan kelib chiqadigan boshqa huquqlardan foydalanish.
Omonatlarni kafolatlash agentligining kafolati faqat banklardagi omonatlarga tatbiq etiladi (O'RQ-1031-son qonunning 1 va 25-moddalari). Investitsiya kompaniyasi yoki shirkatga qo'yilgan mablag'lar unga kirmaydi. Qonun hatto islom bank faoliyatini yurituvchi banklardagi investitsiya omonatlarini ham kafolatdan to'g'ridan-to'g'ri chiqarib qo'ygan.
Kompaniya mablag'larni qaytarmasa nima qilish kerak
Hujjatlar va yozma talablardan boshlash kerak. Kompaniya rad etsa yoki javob bermasa, nizo sudda hal qilinadi. Buning uchun umumiy da'vo muddati — uch yil (FKning 150-moddasi). U shaxs o'z huquqi buzilganini bilgan yoki bilishi kerak bo'lgan kundan boshlab o'ta boshlaydi (FKning 154-moddasi).
- Shartnomada nazarda tutilgan tartibda pul yechish arizasini bering va tasdiqni saqlab qo'ying.
- Pul muddatida to'lanmasa, summani qaytarish va hisob-kitobni taqdim etishni talab qilib yozma da'vo xati yuboring.
- Shirkat faoliyati va ulushingiz haqida axborot so'rang — bu FKning 59-moddasi bo'yicha huquqingiz.
- Javob bo'lmasa yoki hisob-kitobga rozi bo'lmasangiz, undirish to'g'risida da'vo bilan sudga murojaat qiling.
- Pul o'g'irlangan yoki o'zlashtirilgan deb hisoblashga asosingiz bo'lsa, huquqni muhofaza qilish organlariga ariza berishingiz mumkin — baho tergov tomonidan beriladi.
Bu kimlarga tegishli
- IMAN Invest investorlari va IMANUM ilovasi foydalanuvchilari
- IMAN mahsulotlariga pul tikishni rejalashtirgan odamlar
- Islom moliyasi asosida mablag' jalb qiladigan boshqa kompaniyalar investorlari
Traffic Law yuristi bahosi
Rasmiy qonun matnlari asosida Traffic Law tayyorlagan amaliy tahlil.
Amalda hozir ikki narsani ajratish muhim: IFCB va IMAN o'rtasidagi islom tamoyillariga rioya qilish bo'yicha nizo va investorlarning o'z mulkiy huquqlari. Ayblovlar hali sud ham, davlat organi ham tomonidan tasdiqlanmagan, «pul yo'qoldi» degan xulosa chiqarishga erta. Ammo qo'l qovushtirib kutish ham to'g'ri emas: investor huquqlari yangiliklar bilan emas, hujjatlar bilan himoya qilinadi.
Asosiy hujjat — shartnomangiz yoki oferta va shirkatning ta'sis hujjatlari. Pul yechish muddatlari, ulushni hisoblash tartibi va axborot olish huquqi aynan ularda ko'rsatilgan. FKning 61-moddasiga ko'ra hissa qo'shuvchi hissasi doirasida zarar uchun javobgar ekanini, omonatlar kafolati esa bunday mablag'larga tatbiq etilmasligini hisobga olish kerak. Shuning uchun qaytariladigan summa shirkatning haqiqiy ahvoliga bog'liq.
Katta summa tikkan yoki pul yechish arizasi allaqachon bajarilmagan investorlar ayniqsa e'tiborli bo'lishi kerak. Ularga darhol yozma talablar berish, hisobot so'rash va dalillarni saqlab qo'yish oqilona. Endi sarmoya kiritmoqchi bo'lganlar e'lon qilingan audit natijalarini kutgani ma'qul.
Kompaniya to'lovni rad etsa, hisob-kitobga e'tiroz bildirsa yoki summa katta bo'lsa, yurist yordami kerak bo'ladi. Traffic Law AI shartnomangizni tahlil qilish va da'vo xati matnini tayyorlashga yordam beradi.
Nima qilish kerak: bosqichma-bosqich
Barcha dalillarni saqlab qo'ying
Shartnoma yoki ofertani, mahsulot shartlarini, ilovadagi operatsiyalar tarixi va balansni, cheklar va o'tkazmalar ko'chirmalarini, qo'llab-quvvatlash xizmati bilan yozishmalarni yuklab oling. Sanasi ko'rinadigan skrinshotlar oling.
Shartnoma kim bilan tuzilganini aniqlang
Yuridik shaxsning to'liq nomi va STIR raqami shartnoma hamda to'lov hujjatlarida ko'rsatilgan. Ariza, da'vo xati va sud da'vosi aynan shu shaxsga yo'naltiriladi.
Pul yechish shartlarini o'rganing
Shartnomadan ariza berish muddatlari, summani hisoblash tartibi va ushlab qolinishi mumkin bo'lgan mablag'larni toping. Pulni qachon talab qilishga haqli ekaningiz shunga bog'liq.
Yozma shaklda harakat qiling
Pul yechish arizasi, axborot so'rovi, da'vo xati — barchasi yuborilganini tasdiqlovchi hujjat bilan yozma shaklda bo'lsin. Og'zaki va'dalar nizoda deyarli hech narsa bermaydi.
Da'vo muddatini o'tkazib yubormang
Sudga murojaat qilish uchun huquq buzilganini bilgan kundan boshlab uch yil bor. Kompaniya rad etsa yoki to'lovni cho'zsa, kechiktirmang.
Xavflar va muhim jihatlar
- Shartnomada belgilangan pul yechish arizasini berish muddatini o'tkazib yuborish
- Shartnoma va operatsiyalar tarixini oldindan saqlamasdan dalilsiz qolish
- Omonatlar kafolatiga umid qilish — bunday mablag'larga u tatbiq etilmaydi
- Oldindan to'lov evaziga pulni kafolatli qaytarishni va'da qiladigan «vositachilarga» pul to'lash
- Kompaniya yoki shaxslar haqida tekshirilmagan ayblovlarni tarqatish — bu ishchanlik obro'sini himoya qilish to'g'risidagi da'voga sabab bo'lishi mumkin
Pul yechish arizasi javobsiz qoldi
Investor ilova orqali 50 mln so'm tikkan. Yangiliklardan keyin u pul yechish arizasini berdi, lekin to'lov yo'q, qo'llab-quvvatlash xizmati esa umumiy gaplar bilan javob bermoqda.
Qanday harakat qilish kerak
U shartnomadan arizani ko'rib chiqish muddatini tekshirishi kerak. Muddat o'tgan bo'lsa, to'lov va hisob-kitobni talab qilib yozma da'vo xati yuborishi, FKning 59-moddasi bo'yicha shirkat faoliyati haqida axborot so'rashi lozim. Javob bo'lmasa, undirish to'g'risida sudga da'vo berishi mumkin. Buning uchun huquq buzilganini bilgan kundan boshlab uch yil bor.
Ko'p beriladigan savollar
IMAN Invest bilan nima bo'ldi?
2026-yil 26-oktabrda IFCB maslahat kengashi hamkorlik to'xtatilganini e'lon qildi va investorlar mablag'larini tasarruf etishda ehtimoliy qoidabuzarliklar borligini aytdi. Kompaniya ayblovlarni rad etib, yangi shariat auditini e'lon qildi.
IMAN Invest'ga qarshi ayblovlar isbotlanganmi?
Yo'q. 2026-yil 26-oktabr holatiga ko'ra ularni sud yoki davlat organi tasdiqlagani haqida xabar bo'lmagan. E'lon qilingan hujjatlar bir tomon tomonidan taqdim etilgan, ularning haqiqiyligi mustaqil tasdiqlanmagan.
Hozir IMAN Invest'dan pulni yechib olish mumkinmi?
Pul yechish rasman muzlatilgani haqida xabar bo'lmagan. Pul yechish tartibi va muddatlari shartnomangiz va ilovadagi shartlar bilan belgilanadi, shuning uchun ulardan boshlang va arizani yozma shaklda bering.
Davlat IMAN'ga qo'yilgan pulni qaytarishni kafolatlaydimi?
Yo'q. Omonatlarni kafolatlash agentligining kafolati faqat banklardagi omonatlarga tatbiq etiladi (O'RQ-1031-son qonunning 25-moddasi). Investitsiya kompaniyasiga qo'yilgan mablag'lar unga kirmaydi.
Shirkatga hissa qo'shuvchi nimani tavakkal qiladi?
FKning 61-moddasiga ko'ra kommandit shirkatga hissa qo'shuvchi zarar uchun o'z hissasi doirasida javobgar bo'ladi. Shirkat tugatilganda u kreditorlar bilan hisob-kitobdan keyin qolgan mol-mulkning bir qismini olishga haqli (FKning 59-moddasi).
Sudga murojaat qilish uchun qancha vaqt bor?
Umumiy da'vo muddati — uch yil (FKning 150-moddasi). U huquqingiz buzilganini bilgan yoki bilishingiz kerak bo'lgan kundan boshlab hisoblanadi (FKning 154-moddasi).
Pul qaytarilmasa, qayerga shikoyat qilish kerak?
Avval kompaniyaga yozma da'vo xati yuboriladi. Bu yordam bermasa, pulni qaytarish bo'yicha nizoni sud hal qiladi. Pul o'g'irlangan deb hisoblashga asos bo'lsa, huquqni muhofaza qilish organlariga ariza berish mumkin.
Rasmiy manbalar
- O'zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (birinchi qism) — FKning 59 va 61-moddalari — shirkat ishtirokchilarining huquqlari va kommandit shirkatlex.uz · 21-dekabr, 1995-yil
- O'zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (birinchi qism) — FKning 14, 150 va 154-moddalari — zararni qoplash va da'vo muddatilex.uz · 21-dekabr, 1995-yil
- O'RQ-1031-son 18.02.2025. Banklardagi omonatlarni himoya qilish kafolatlari to'g'risidalex.uz · 18-fevral, 2025-yil
Normalar material yangilangan sanadagi tahrirda keltirilgan.
Material ma'lumot berish maqsadida tayyorlangan. Aniq vaziyatingizni tahlil qilish uchun Traffic Law AI'dan foydalaning yoki yuristga murojaat qiling.