Qisqacha
Ish joylarida, tibbiyot, ta'lim va sport muassasalarida, yong'in xavfi bor joylarda, yoqilg'i quyish shoxobchalarida, jamoat transportida va boshqa jamoat joylarida (maxsus ajratilgan joylardan tashqari) tamaki mahsulotini iste'mol qilganlik uchun BHMning uchdan bir qismi (146 667 so'm), havo kemasida esa 2 BHM (880 000 so'm) jarima solinadi (MJtK 56¹-moddasi). Qonun elektron sigaret suyuqliklarini ham tamaki mahsuloti deb biladi, shuning uchun taqiq vayplarga ham tegishli. Ishlarni asosan ichki ishlar organlari ko'radi.
- Jamoat joyida chekish
- BHMning uchdan bir qismi (146 667 so'm)
- Havo kemasida chekish
- 2 BHM (880 000 so'm)
- 1 BHMgacha bo'lgan taqiqlangan vaypni saqlash
- 1 BHM (440 000 so'm), musodara bilan
- Tez to'lash chegirmasi
- 15 kunda 50% yoki 30 kunda 70%
Bu aynan sizga qanday taalluqli ekaniga ishonchingiz komil emasmi?
MJtKda nima deyilgan
MJtKning 56¹-moddasi ish joylarida, sog'liqni saqlash, ta'lim, sport-sog'lomlashtirish muassasalarida, yong'in xavfi bor joylarda, avtomobillarga yoqilg'i quyish shoxobchalarida va boshqa jamoat joylarida, jumladan jamoat transportida tamaki mahsulotini iste'mol qilishni jazolaydi. Chekish uchun maxsus ajratilgan joy va xonalar bundan mustasno. Jarima — BHMning uchdan bir qismi (146 667 so'm).
Havo kemalarida chekish alohida ajratilgan: buning uchun 2 BHM (880 000 so'm) jarima belgilangan (56¹-moddaning ikkinchi qismi).
Ma'muriy javobgarlik 16 yoshdan boshlanadi (MJtK 13-moddasi). 16 yoshdan 18 yoshgacha bo'lgan o'smirning o'z daromadi bo'lmasa, jarima ota-onasidan yoki ularning o'rnini bosuvchi shaxslardan undiriladi (MJtK 332-moddasi).
Aynan qayerda chekish mumkin emas
Jamoat joylarining batafsil ro'yxati "Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda iste'mol qilinishini cheklash to'g'risida"gi Qonunning (O'RQ-844) 24-moddasida berilgan. Tamaki chekish hamda tamaki va nikotin iste'mol qilish moslamalaridan foydalanish quyidagi joylarda taqiqlanadi:
- do'konlar, xizmat ko'rsatish obyektlari, kafe va restoranlarda;
- kinoteatr, teatr, konsert va ko'rgazma zallari, klub, diskoteka va kompyuter zallarida;
- poyezd, avtobus, metro vagoni, taksi, shahar elektr transporti, daryo kemalari va havo kemalarida;
- yer osti o'tish joylari, metro stansiyalari, transport bekatlari va yopiq avtoturargohlarda;
- vokzal, aeroport, daryo bandargohi va metro stansiyasi kirish joyidan besh metrdan yaqin masofada, shuningdek vokzal va aeroport binolarida;
- tashkilot va davlat organlari binolarida, jumladan ish joyi, yo'lak, lift, zinapoya va hojatxonalarda;
- shifoxona, dorixona, ta'lim muassasasi, madaniyat muassasasi, sport inshooti va sanatoriylarda;
- mehmonxona va vaqtincha yashash joylarida;
- ko'p kvartirali uylarning yo'laklari va liftlarida, bolalar va sport maydonchalarida, jumladan hovlidagilarida;
- xiyobon, bog' va plyajlarda, shuningdek yong'in xavfi bor joylar va yoqilg'i quyish shoxobchalarida.
Chekishga faqat maxsus ajratilgan joylarda ruxsat bor: binolardan tashqaridagi ochiq havoda, aeroportlarda ro'yxatdan o'tgan va tranzit yo'lovchilar uchun ventilyatsiyali alohida xonalarda, poyezdlarning ishlatilmaydigan tamburlarida, daryo kemalari palubasining orqa qismida. Chilim faqat chilim xizmati ko'rsatiladigan, ventilyatsiyali alohida binolarda chekilishi mumkin (O'RQ-844 Qonunning 25-moddasi).
Vayp va elektron sigaretga ham tegishlimi
Ha. O'RQ-844 Qonunning 4-moddasiga ko'ra nikotin yetkazib berishning elektron tizimlari uchun nikotinli suyuqliklar, nikotinli elektron sigaretalar va hatto shunday moslamalar uchun mo'ljallangan nikotinsiz suyuqliklar ham tamaki mahsuloti hisoblanadi. Qonunning 24-moddasidagi taqiq tamaki va nikotin iste'mol qilish moslamalaridan, ya'ni vayp, tamaki qizdirish tizimi va chilimdan foydalanishga ham to'g'ridan-to'g'ri tatbiq etiladi.
Bundan tashqari, O'zbekistonda nikotin yetkazib berishning elektron tizimlari, jumladan elektron sigaretalar va ularning suyuqliklari muomalasi taqiqlangan (O'RQ-844 Qonunning 37-moddasi). Qiymati 1 BHMdan oshmaydigan bunday tovarni olish yoki saqlash uchun musodara qilinib 1 BHM (440 000 so'm) jarima, bir yil ichida takrorlansa 2 dan 5 BHMgacha jarima solinadi (MJtK 186¹-moddasi). Taqiqlangan vayplarni tayyorlash, tashish, sotish, olib kirish va olib chiqish musodara bilan 100 dan 200 BHMgacha jarimaga sabab bo'ladi.
Taqiqlangan elektron sigaretalarni tayyorlagan, saqlagan, tashigan yoki sotgan shaxs o'z ixtiyori bilan aybini bo'yniga olib, ularni topshirsa, 186¹-moddaning ikkinchi qismi bo'yicha javobgarlikdan ozod qilinadi.
Jarimani kim soladi va qanday to'lanadi
- Ichki ishlar organlari — jumladan mahalla huquqbuzarliklar profilaktikasi inspektorlari va patrul-post xizmati xodimlari (MJtK 248-moddasi).
- Milliy gvardiya organlari (MJtK 248¹-moddasi).
- Temir yo'l transporti organlari — temir yo'lda chekkanlik uchun (250-modda), suv transporti organlari — suv transportida chekkanlik uchun (252-modda).
- Shahar, shaharlararo avtomobil va elektr transporti nazoratchilari — avtobus va elektr transportida chekkanlik uchun (MJtK 254-moddasi).
- Voyaga yetmaganlarning ishlarini tuman (shahar) bolalar masalalari bo'yicha komissiyalari ko'radi (MJtK 247-moddasi).
Jarima qaror topshirilgan kundan boshlab 30 kundan kechiktirmay to'lanishi kerak (MJtK 332-moddasi). Agar 15 kun ichida 50% yoki 30 kun ichida 70% ixtiyoriy to'lansa, qolgan qismi kechiriladi. Qaror ustidan shikoyat qilingan yoki huquqbuzarlik bir yil ichida takrorlangan bo'lsa, chegirma qo'llanilmaydi (MJtK 332¹-moddasi).
Bu kimlarga tegishli
- Jamoat joylari va transportda sigaret, chilim yoki elektron sigaret chekuvchilar.
- Tashkilot binolarida, ish joyida va yo'laklarda chekadigan xodimlar.
- Poyezd, avtobus, metro, taksi va samolyot yo'lovchilari.
- Qonunga ko'ra qoidabuzarlarni ogohlantirishi shart bo'lgan kafe, do'kon va boshqa obyektlar egalari.
Traffic Law yuristi bahosi
Rasmiy qonun matnlari asosida Traffic Law tayyorlagan amaliy tahlil.
Noto'g'ri joyda chekkanlik uchun jarimaning o'zi katta emas, birinchi 15 kunda to'lansa, yarmiga kamayadi. Bahslashish faqat siz haqiqatan ham ajratilgan joyda chekkan yoki umuman chekmagan bo'lsangiz ma'noga ega — buni surat yoki guvohlar bilan isbotlash kerak.
Vayp bilan vaziyat ko'ringanidan jiddiyroq. Jamoat joyida chekkanlik uchun jarimadan tashqari, moslamani olib qo'yib, taqiqlangan elektron sigaretani saqlaganlik uchun ham jarima solish mumkin. Vayplar bir nechta bo'lsa va ular tashish yoki sotish paytida topilsa, gap 200 BHMgacha jarima haqida boradi.
Tadbirkorlar yodda tutsin: qonun mas'ul shaxslarni chekish taqiqlangani haqida belgi qo'yish, qoidabuzarlarni ogohlantirish va huquqbuzarlik davom etsa, ichki ishlar organlariga xabar berishga majbur qiladi (O'RQ-844 Qonunning 26-moddasi). Kafe yoki savdo markazi ichida chekish joyi ajratib bo'lmaydi: uni faqat binolardan tashqaridagi ochiq havoda yoki sanab o'tilgan jamoat joylariga taalluqli bo'lmagan, ventilyatsiyali alohida binoda tashkil etish mumkin.
Nima qilish kerak: bosqichma-bosqich
Qayerda turganingizni tekshiring
Joyni O'RQ-844 Qonun 24-moddasidagi ro'yxat bilan solishtiring. Agar u belgisi bor maxsus ajratilgan chekish joyi bo'lsa, huquqbuzarlik yo'q.
Bayonnoma bilan tanishing
Imzo qo'yishdan oldin bayonnomani o'qing. Rozi bo'lmasangiz, unga o'z tushuntirish va e'tirozlaringizni yozing.
Qaror nusxasini oling
To'lov muddati, chegirma muddati va shikoyat muddati qaror topshirilgan kundan hisoblanadi.
Chegirma bilan to'lash yoki shikoyat qilishni tanlang
15 kun ichida 50% to'lash masalani yopadi. Shikoyat 10 kun ichida yuqori turuvchi organ yoki sudga beriladi (MJtK 315, 316-moddalari), lekin bunda chegirma yo'qoladi.
Kvitansiyani saqlang
Jarima keyinchalik majburiy ijroga yuborilsa, to'lov tasdig'i kerak bo'ladi.
Qaysi hujjatlar kerak bo'ladi
- Pasport yoki ID-karta
- Bayonnoma va jarima solish to'g'risidagi qaror nusxasi
- Chekilgan joyning va, agar u ajratilgan bo'lsa, belgilarning surati
- Guvohlarning aloqa ma'lumotlari
- Jarima to'langani haqidagi kvitansiya
Muddatlar
- 50% chegirma bilan to'lash
- Qaror topshirilgandan keyin 15 kun
- 70% chegirma bilan to'lash
- Qaror topshirilgandan keyin 30 kun
- Jarimani to'liq to'lash
- Qaror topshirilgandan keyin 30 kundan kechiktirmay
- Qaror ustidan shikoyat
- Qaror nusxasi olingandan keyin 10 kun
Xavflar va muhim jihatlar
- Samolyotda chekish oddiy jarimadan olti barobar qimmatga tushadi.
- Bir yil ichida takroriy huquqbuzarlikda tez to'lash chegirmasi qo'llanilmaydi.
- Elektron sigaret musodara qilinishi va uni saqlaganlik uchun MJtK 186¹-moddasi bo'yicha jarima solinishi mumkin.
- To'lanmagan jarima majburiy tartibda undiriladi.
Misol: avtobus bekatida vayp
Sanjar avtobus kutib turib, bekatda bir martalik elektron sigaret chekdi. Patrul-post xizmati xodimi bayonnoma tuzdi.
Qanday harakat qilish kerak
Bekatlar chekish va nikotin moslamalaridan foydalanish taqiqlangan joylar ro'yxatiga kiradi, elektron sigaret suyuqligini esa qonun tamaki mahsuloti deb biladi. Sanjarga MJtK 56¹-moddasi bo'yicha BHMning uchdan bir qismi miqdorida jarima solindi. O'zbekistonda elektron sigaretalar muomalasi taqiqlangani uchun 1 BHMdan arzon moslamani olib qo'yib, 186¹-modda bo'yicha alohida 1 BHM jarima solish ham mumkin edi. Sanjar jarimaning yarmini 15 kun ichida to'ladi va qolgan qismi kechirildi.
Ko'p beriladigan savollar
O'zbekistonda jamoat joyida chekkanlik uchun jarima qancha?
BHMning uchdan bir qismi (146 667 so'm). Havo kemasida chekkanlik uchun 2 BHM (880 000 so'm) jarima solinadi (MJtK 56¹-moddasi).
Ko'chada chekish mumkinmi?
Qonun ko'chada chekishni umuman taqiqlamaydi, lekin xiyobon, bog', plyaj, bekat, bolalar va sport maydonchalari, yer osti o'tish joylarida hamda vokzal, aeroport va metro kirish joyidan besh metrdan yaqinda chekish taqiqlangan (O'RQ-844 Qonunning 24-moddasi).
Vayp uchun ham sigaret kabi jarima solinadimi?
Ha. Elektron sigaret suyuqliklarini qonun tamaki mahsuloti deb biladi (O'RQ-844 Qonunning 4-moddasi), jamoat joylaridagi taqiq esa nikotin iste'mol qilish moslamalariga ham to'g'ridan-to'g'ri tegishli. Bundan tashqari, elektron sigaretlar muomalasi taqiqlangan va ularni saqlaganlik uchun alohida jarima bor (MJtK 186¹-moddasi).
Kafe yoki chilimxonada chekish mumkinmi?
Umumiy ovqatlanish obyektlarida chekish taqiqlangan. Chilim faqat chilim xizmati ko'rsatiladigan, ventilyatsiyali alohida binolarda chekilishi mumkin (O'RQ-844 Qonunning 25-moddasi).
Chekkanlik uchun kim jarima solishi mumkin?
Ko'pincha ichki ishlar organlari, jumladan profilaktika inspektorlari va patrul xodimlari. Temir yo'l, suv transporti va avtobuslarda ishlarni shu transport turlarining vakolatli xodimlari ham ko'rishi mumkin (MJtK 248, 250, 252, 254-moddalari).
Rasmiy manbalar
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 56¹-modda — jamoat joylarida tamaki mahsulotini iste'mol qilishlex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 186¹-modda — taqiqlangan elektron sigaretalarlex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 248–254-moddalar — ishlarni kim ko'rib chiqadilex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 13, 247-moddalar — javobgarlik yoshi va bolalar masalalari komissiyalarilex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- O'zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi — 315, 316, 332, 332¹-moddalar — shikoyat va jarimani to'lashlex.uz · 22-sentabr, 1994-yil
- O'zbekiston Respublikasining «Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilishini hamda iste'mol qilinishini cheklash to'g'risida»gi Qonuni — O'RQ-844-son Qonun, 24-modda — qayerda chekish taqiqlanganlex.uz · 24-may, 2023-yil · ЗРУ-844
Normalar material yangilangan sanadagi tahrirda keltirilgan.
Material ma'lumot berish maqsadida tayyorlangan. Aniq vaziyatingizni tahlil qilish uchun Traffic Law AI'dan foydalaning yoki yuristga murojaat qiling.